COVİD-19 KAYNAKLI KURUMUMUZCA YAPILAN UYGULAMALAR HAKKINDA

Covid-19 Kaynaklı Kurumumuzca Yapılan Uygulamalar Hakkında açıklama gereği duyulmuştur. Açıklamanın ayrıntıları için;

Bilindiği üzere, Kurumumuz Yönetim Kurulunca alınan karar gereği yeni koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma uygulaması yapılabilmektedir. 30/6/2020 tarihine kadar yapılan Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa başvurular için, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olanlar kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmektedir. Bu şartları sağlayamayanlar da yine kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam edebilmektedir.

Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde (İlgili bendi aşağıda bulabilirsiniz) yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekmektedir.

15.05.2020 tarihli ve 5626117 sayılı yazımızda “01- Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi”, “04-Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi”, “15-Toplu işçi Çıkarma”, “22-Diğer nedenler”, "26-Disiplin kurulu kararı ile fesih”,“27-İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih”, “28-İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih”, "31-Borçlar Kanunu, Sendika Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusura dışında fesih",“32-4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile fesih” ve “34-İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih” adlı işten çıkış nedenleriyle işten çıkış işlemi yapılmış ise bu tarih itibarıyla işyerinde kısa çalışma uygulanan kişilerin kısa çalışma bitiş tarihlerinin güncellenmesi gerektiği ve oluşan fazla ödemelerin işverenden tahsil edileceği belirlenmiştir.

İşverenlerin işten çıkış nedeninin SGK’ya bildirilen gerekçeden farklı olduğu, bildirimin sehven yapıldığı yönünde Kurumumuza itirazda bulunmaları ve fesih nedenini somut bir belgeyle kanıtlamaları halinde kanıtlanan fesih nedeni esas alınarak işlem yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, SGK hizmet dökümünde fesih nedeninin güncellendiğinin tespiti halinde söz konusu fesih nedeni esas alınarak işlem yapılması uygun olacaktır. Kısa çalışma uygulanan dönemde yukarıda belirtilen gerekçelerle işçi çıkartan işyerlerindeki kısa çalışma uygulamasının durdurulduğu hallerde işverenlerin aynı işyerinde yeni bir kısa çalışma talebinde bulunmaları durumunda önceki kısa çalışma talebinin işçi çıkartması nedeniyle durdurulup durdurulmadığına ilişkin tespit yapılmadan işverenin talebine göre işlem yapılmaması gerekmektedir. Bu durumdaki talepler, Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerektiği, bu hükme aykırı hareket edildiği için Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma uygulanamayacağı belirtilerek reddedilir. Özetle, işverenlerin aynı işyerindeki ikinci bir kısa çalışma talebine gerekli inceleme yapılmadan işlem yapılmamalıdır.

Kısa çalışma uygulanan dönemde yukarıda belirtilen gerekçelerle işçi çıkartan işyerlerindeki kısa çalışma uygulamasının durdurulduğu hallerde işverenlerin aynı işyerinde yeni bir kısa çalışma talebinde bulunmaları durumunda önceki kısa çalışma talebinin işçi çıkartması nedeniyle durdurulup durdurulmadığına ilişkin tespit yapılmadan işverenin talebine göre işlem yapılmaması gerekmektedir. Bu durumdaki talepler, Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerektiği, bu hükme aykırı hareket edildiği için Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma uygulanamayacağı belirtilerek reddedilir. 

Kısa çalışma talebi uygun görülen ve kısa çalışma uygulanacaklar listesinde ismi yer alan bir sigortalının kısa çalışma başlama tarihi itibarıyla kısa çalışma ödeneğine hak kazanamadığı için kısa çalışma başlama tarihinin ötelenerek yeniden belirlendiği başvurular yapıldığı tespit edilmiştir. İlk başvuru dışında sadece kısa çalışma ödeneğine hak kazanılabilmesi için normal kısa çalışma başlama tarihi dışında bir kısa çalışma başlama tarihinin belirlendiği başvuruların kabul edilemeyeceği, zaten kısa çalışma uygulaması kapsamında olduğu için talep doğrultusunda işlem yapılamayacağı değerlendirilmiştir.

Kısa çalışma talebinin güncellenmesi ile ilgili olarak;

a) İşverenin ilk talebine göre işlem yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın henüz uygunluk tespiti için gönderilmeyen başvurularda, işverenin kısa çalışma başlama tarihi değişikliği, haftalık çalıştırılmayacak saat artırımı veya kısa çalışma uygulanacak yeni işçi ekleme yönündeki yeni talepleri, talep doğrultusunda sistemde gerekli güncellemeler yerine getirildikten sonra uygunluk tespiti için gönderilir. Uygunluk tespiti sonucuna göre, gerekli olması halinde başvuruya ilişkin güncelleme işlemleri yapılır.

b) İşverenin talebine göre işlem yapılmış ve talep uygunluk tespiti için gönderilmişse, işverenin kısa çalışma başlama tarihi değişikliği talebi dışındaki, haftalık çalıştırılmayacak saat artırımı veya kısa çalışma uygulanacak yeni işçi ekleme yönündeki talepleri doğrultusunda sistemde gerekli güncellemeler yerine getirildikten sonra uygunluk tespiti için gönderilir. Uygunluk tespiti sonucuna göre, gerekli olması halinde başvuruya ilişkin güncelleme işlemleri yapılır. 

4857 SAYILI İŞ KANUNU 25. MADDE 2.FIKRA

II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri: 

a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.

 b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.

c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.

 d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması. (1)

 e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.

f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi. g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.

h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi

ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

27 Mayıs 2020, Çarşamba  |   201